Klanten komen vaak naar ons toe met de vraag om een mooie brochure of website te maken voor hun bedrijf. In die brochure of website moeten natuurlijk ook passende foto’s komen welke vaak door de klant zelf worden aangeleverd. Dan gebeurt het soms dat de klant een afbeelding van het internet plukt of ons een eigen foto bezorgt zonder zich bewust te zijn van enkele minimumvereisten voor deze afbeeldingen.. Zo vraagt de drukker meestal om de grafische bestanden aan te leveren in 300 dpi, of zo dient een foto op de site soms de ganse breedte van een scherm te zijn. Wat wil dit nu precies zeggen? Er bestaat heel veel verwarring hieromtrent, zelfs mensen met een grafische opleiding hebben vaak nog problemen om het concept te vatten. In dit artikel probeer ik in duidelijke mensentaal uit te leggen hoe de vork nu precies in de steel zit.

Opbouw van een digitale afbeelding

Digitale beelden zijn opgebouwd uit pixels. Pixels (kort voor “picture elements”) zijn kleine blokjes kleur die samen een digitale afbeelding vormen.

Pixels vormen een beeld als stukjes van een mozaïek. Een digitaal beeld is niet meer dan een raster van pixels. Wanneer de pixels bij elkaar worden bekeken in de juiste grootte en verhouding, wordt het beeld gevormd afbeelding links). Als er voldoende pixels zijn en deze zijn klein genoeg om niet individueel te worden herkend, kan het digitale beeld een goede fotokwaliteit bereiken. Hoe meer pixels er in het beeld verwerkt zitten, hoe beter de kwaliteit van die afbeelding zal zijn en hoe meer detail we kunnen zien.Bij sterke vergroting van een digitaal beeld zullen de afzonderlijke pixels zichtbaar worden zoals in het voorbeeld hiernaast (rechtse foto). Hier werd een deel van de bovenste afbeelding 10 keer vergroot en kan je duidelijk zien dat de afbeelding is opgebouwd uit kleine blokjes, oftewel pixels.

Hoeveel pixels heb je nodig voor digitale afbeeldingen?

Printers en beeldschermen denken beide anders over pixels. Hoeveel pixels je nodig hebt hangt dus af van hoe je de digitale foto wil gebruiken.

Pixels voor het scherm

Als je je afbeelding op een webpagina, een multimedia presentatie, of een andere on-screen wil gebruiken, heb je minder pixels nodig. 
Je houdt hier best rekening met de schermresolutie van een gemiddelde computergebruiker. De meeste surfers hebben namelijk een monitor met 1024 x 768 pixels (deze monitor is dus opgebouwd uit 1024 x 768 kleine pixelblokjes). Wil je een foto op de helft van de  schermbreedte laten zien, dan is een foto met een breedte van 500 pixels (1024 : 2 = iets meer dan 500 pixels) een mooie maat. Heeft iemand echter een scherm van 1920 x 1080 pixels, dan zal diezelfde foto van 500 pixels breedte slechts een kwart van de schermbreedte (1920 : 4 = iets minder dan 500) beslaan. 
De meeste websites worden tegenwoordig ontworpen met een totale breedte van 1000 pixels (zo vult de website nagenoeg het ganse beeldscherm). Wil je dan een afbeelding op je website die de ganse breedte van de site bedekt, heb je een afbeelding nodig met een breedte van 1000 pixels.

Pixels voor print

Als je van plan bent om je foto af te drukken en de beste beeldkwaliteit wil, moet je genoeg pixels hebben om de output-resolutie op 300 dpi te kunnen instellen.
Om te bepalen hoeveel pixels je nodig hebt, dien je enkel de afdrukgrootte (in inches – 1 inch = 2,54 cm) te vermenigvuldigen met de resolutie die je wil (in dit geval 300 dpi). Bijvoorbeeld, als je een 4 x 6 inch (10 x 15 cm) afdruk wil, moet je ten minste 1200 (4 x 300) x 1800 (6x300) pixels hebben. Onderstaande tabel toont een aantal van de meest voorkomende afdrukformaten en het aantal pixels die je nodig hebt voor goede prints. Ga je onder dit aantal pixels, krijg je een wazige foto en kan je eventueel zelfs de blokjes, waaruit de afbeelding bestaat, terug zien.

Tijd voor een voorbeeld:

We maken een brochure ter grootte van een A4 formaat en we willen 1 pagina van de brochure volledig vullen met een foto.

Een A4 formaat heeft een afmeting van 21 cm x 29,7 cm. Daar we de foto willen gebruiken om te printen, zullen we eerst onze centimeters moeten omrekenen naar inches:
21 cm : 2,54 inch = 8,27 inch
29,7 cm : 2,54 inch = 11,69 inch 

De drukker vraagt een drukbestand met een drukresolutie van 300 dpi. Om te berekenen hoe groot onze afbeelding nu effectief moet zijn, doen we opnieuw een rekensommetje: 300 dpi x 8,27 inch = 2481 pixels en 300 dpi x 11,69 inch = 3507 pixels
Je hebt dus een afbeelding nodig van minstens 2481 x 3507 pixels groot om het volledige A4 blad te vullen met een kwalitatieve foto. Als je nu een foto vindt van 2400 x 3426 pixels is dit nog geen probleem. Je hebt namelijk in zekere zin een marge van ongeveer 20 à 30%. Beter is natuurlijk om een afbeelding te vinden die groter is. Je kan makkelijker pixels verminderen dan pixels vermeerderen. Dit laatste zal altijd kwaliteitsverlies betekenen.  

Het kan ook andersom

Je vindt een afbeelding op internet die je wil gebruiken in je brochure. 
Daar afbeeldingen op internet meestal onder de auteursrechtenwet valt, moet je je er eerst van vergewissen onder welke omstandigheden je de betrokken afbeelding mag gebruiken (soms is dit gratis, in andere gevallen moet je betalen of de toestemming vragen aan de maker) 

Vervolgens ga je na of die afbeelding groot genoeg is voor druk;
De afbeelding die je op internet vond is bijvoorbeeld 640 x 480 pixels groot. Op het eerste zicht is deze 22,5 cm x 17 cm groot. Maar als we deze willen gebruiken voor druk zullen in het achterhoofd moeten houden dat de afbeelding dus nog een heel stuk kleiner zal worden.

We keren het rekensommetje om; Dus;
640 pixels : 300 dpi = 2,12 inch (= 5,38 cm)
480 pixels : 300 dpi = 1,6 inch (= 4,06 cm)  

Dit betekent dat de afbeelding die je zonet hebt gevonden op het net geen 22,5 cm bij 17 cm groot is maar nadat deze is klaargemaakt voor druk slechts 5 cm bij 4 cm meet! Bewerk je de afbeelding niet voor druk en laat je de resolutie staan, dan zal de afbeelding onscherp en van minder goede kwaliteit uit de pers komen rollen.
 Het is dus een noodzakelijk kwaad.